Przeciwciała przeciw PR3 częściej towarzyszą granulomatozie z zapaleniem naczyń, a przeciwciała przeciw MPO — mikroskopowemu zapaleniu naczyń. W eozynofilowej granulomatozie z zapaleniem naczyń przeciwciała ANCA występują tylko u części pacjentów.
EliA™ · zapalenia naczyń i choroba anty-GBM
Zapalenia naczyń związane z ANCA i choroba anty-GBM
Zapalenia naczyń związane z przeciwciałami przeciw cytoplazmie neutrofilów (ANCA) mogą szybko uszkadzać nerki, płuca i inne narządy. W diagnostyce kluczowe są równoległe, antygenowo swoiste oznaczenia przeciwciał przeciw proteinazie 3 (PR3) i mieloperoksydazie (MPO), a przy podejrzeniu zajęcia nerek lub krwawienia do pęcherzyków płucnych także przeciwciał przeciw błonie podstawnej kłębuszków nerkowych (anty-GBM).
Dodatni wynik wspiera diagnostykę, ale nie stanowi samodzielnego rozpoznania. Ujemne wyniki PR3 i MPO nie wykluczają choroby przy silnym podejrzeniu klinicznym.
PR3 + MPOdwa antygenowo swoiste oznaczenia wykonywane równolegle przy podejrzeniu zapalenia naczyń związanego z ANCA
anty-GBMukierunkowana ocena przeciwciał przeciw błonie podstawnej kłębuszków nerkowych
Jeden systemEliA PR3S, EliA MPOS i EliA GBM w zautomatyzowanym procesie na aparaturze Phadia
Szybka diagnostyka ma znaczenie
Podobne objawy mogą prowadzić do różnych rozpoznań
Zapalenia naczyń związane z ANCA obejmują granulomatozę z zapaleniem naczyń, mikroskopowe zapalenie naczyń i eozynofilową granulomatozę z zapaleniem naczyń. Choroba anty-GBM, dawniej określana jako zespół Goodpasture’a, dotyczy przede wszystkim nerek i płuc. Oba obszary mogą przebiegać gwałtownie i częściowo się nakładać, dlatego wynik laboratoryjny musi być rozpatrywany razem z obrazem klinicznym.
Przeciwciała przeciw błonie podstawnej kłębuszków nerkowych mogą towarzyszyć szybko postępującemu kłębuszkowemu zapaleniu nerek i krwawieniu pęcherzykowemu. Szybkie oznaczenie anty-GBM wspiera różnicowanie stanów wymagających pilnej decyzji klinicznej.
Choroba może obejmować wiele narządów
Objawy ze strony nerek, płuc, górnych dróg oddechowych, skóry lub układu nerwowego mogą występować w różnych zestawieniach.
Sam dodatni wynik nie wystarcza
Przeciwciała PR3, MPO lub anty-GBM wspierają diagnostykę, ale ich znaczenie zależy od obrazu klinicznego, stężenia i wyników innych badań.
Wynik ujemny nie zawsze zamyka diagnostykę
Przy silnym podejrzeniu klinicznym należy rozważyć drugi swoisty test immunologiczny lub immunofluorescencję pośrednią.
Możliwa jest podwójna dodatniość
U części pacjentów wykrywa się jednocześnie przeciwciała ANCA i anty-GBM, co wymaga oceny pełnego profilu i może mieć znaczenie prognostyczne.
Jeden algorytm · trzy sytuacje kliniczne
Od podejrzenia klinicznego do właściwego zestawu badań
Zestaw testów zależy od obrazu klinicznego. Przy podejrzeniu zapalenia naczyń związanego z ANCA podstawą jest równoległe oznaczenie PR3 i MPO. Gdy dominuje gwałtowne zajęcie nerek lub płuc, profil należy od razu rozszerzyć o przeciwciała anty-GBM.
EliA PR3S + EliA MPOS
Oznacz przeciwciała przeciw proteinazie 3 i mieloperoksydazie równolegle jako badania pierwszej linii. Taki profil wspiera różnicowanie granulomatozy z zapaleniem naczyń i mikroskopowego zapalenia naczyń.
Dwie swoistości oceniane jednocześnieEliA PR3S + EliA MPOS + EliA GBM
W szybko postępującym kłębuszkowym zapaleniu nerek, krwawieniu do pęcherzyków płucnych lub przy podejrzeniu choroby anty-GBM oznacz trzy markery równolegle. Pozwala to również wychwycić podwójną dodatniość ANCA i anty-GBM.
Pełny profil z jednej próbkiDalsza weryfikacja
Ujemne oznaczenia PR3 i MPO nie wykluczają choroby. Przy utrzymującym się podejrzeniu klinicznym rozważ drugi swoisty test immunologiczny lub immunofluorescencję pośrednią, a wynik zestaw z badaniami narządowymi i ewentualną biopsją.
Wynik laboratoryjny jako część całego obrazuBadania powinny być zlecane przy uzasadnionym podejrzeniu klinicznym. Odpowiednie ukierunkowanie diagnostyki ogranicza niepotrzebne oznaczenia i zwiększa wartość dodatniego wyniku.
Portfolio EliA dla zapaleń naczyń i choroby anty-GBM
Trzy testy · trzy określone swoistości
Każde oznaczenie mierzy przeciwciała przeciw innemu antygenowi i ma własne progi interpretacyjne. Zestawienie wartości bezpośrednio przy nazwach testów ułatwia szybkie porównanie całego profilu.
EliA PR3S
Ilościowe oznaczenie przeciwciał IgG przeciw oczyszczonej ludzkiej proteinazie 3.
Ujemny<2,0Niejednoznaczny2,0–3,0Dodatni>3,0
IU/ml
EliA MPOS
Ilościowe oznaczenie przeciwciał IgG przeciw oczyszczonej ludzkiej mieloperoksydazie.
Ujemny<3,5Niejednoznaczny3,5–5,0Dodatni>5,0
IU/ml
EliA GBM
Ilościowe oznaczenie przeciwciał IgG przeciw rekombinowanemu ludzkiemu łańcuchowi α3 kolagenu IV.
Ujemny<7Niejednoznaczny7–10Dodatni>10
EliA U/ml
Przedziałowe współczynniki prawdopodobieństwa
Stężenie przeciwciał zmienia wagę wyniku
Przedziałowe współczynniki prawdopodobieństwa (LR) pokazują, jak silnie określony zakres wyniku EliA PR3S lub EliA MPOS wiąże się z zapaleniem naczyń związanym z ANCA. Dzięki temu wynik ilościowy dostarcza więcej informacji niż sam podział na ujemny i dodatni.
Zakres wyniku PR3S lub MPOSLRZnaczenie dla zapaleń naczyń związanych z ANCA
<2,1 IU/ml0,10umiarkowany związek z brakiem zapalenia naczyń związanego z ANCA
2,1–5,0 IU/ml3,35słaby związek z obecnością choroby
5,0–16 IU/ml11,80silny związek z obecnością choroby
16–142 IU/ml58,73bardzo silny związek z obecnością choroby
>142 IU/ml∞w badanej kohorcie wszystkie osoby z takim wynikiem miały zapalenie naczyń związane z ANCA
Dane opracowano łącznie dla EliA PR3S i EliA MPOS, ponieważ oba testy powinny być wykonywane równolegle. LR odnosi się do dodatniego wyniku jednego z tych oznaczeń i nie stanowi bezpośredniego prawdopodobieństwa rozpoznania.
Systemy laboratoryjne Phadia
Pełna automatyzacja testów EliA PR3S, MPOS i GBM
Testy EliA są wykonywane na systemach laboratoryjnych Phadia. Pełna automatyzacja procesu oznaczeniowego ogranicza etapy manualne, standaryzuje pracę i pozwala wykonywać trzy ilościowe oznaczenia z jednej próbki w jednym środowisku laboratoryjnym.
Obsługa pilnych próbekMożliwość dołączania pilnych oznaczeń bez oczekiwania na pełną serię próbek.
Wyniki ilościoweObiektywna ocena stężenia przeciwciał PR3, MPO i anty-GBM zamiast samego obrazu fluorescencji.
Jeden profilŁatwe łączenie oznaczeń ANCA i anty-GBM z innymi testami autoimmunologicznymi na tej samej platformie.
Piśmiennictwo i materiały produktowe
- Bossuyt X, et al. Revised 2017 international consensus on testing of ANCAs in granulomatosis with polyangiitis and microscopic polyangiitis. Nat Rev Rheumatol. 2017;13(11):683–692.
- Hellmich B, et al. EULAR recommendations for the management of ANCA-associated vasculitis: 2022 update. Ann Rheum Dis. 2024;83(1):30–47.
- Bossuyt X, et al. A multicentre study to improve clinical interpretation of proteinase-3 and myeloperoxidase ANCA. Rheumatology. 2017;56(9):1533–1541.
- McAdoo SP, et al. Patients double-seropositive for ANCA and anti-GBM antibodies. Kidney Int. 2017;92(3):693–702.
- Hellmark T, Segelmark M. Diagnosis and classification of Goodpasture’s disease (anti-GBM). J Autoimmun. 2014;48–49:108–112.
- Sinico RA, et al. Anti-glomerular basement membrane antibodies in the diagnosis of Goodpasture syndrome: a comparison of different assays. Nephrol Dial Transplant. 2006;21(2):397–401.
- EliA test algorithms. Phadia AB / Thermo Fisher Scientific, 2025.
- Detect more patients with ANCA-associated vasculitis. EliA PR3S and EliA MPOS. Thermo Fisher Scientific, 2026.
EliA w diagnostyce zapaleń naczyń i choroby anty-GBM
Chcesz wdrożyć spójny profil PR3, MPO i anty-GBM?
Napisz, jak obecnie wygląda diagnostyka zapaleń naczyń i gwałtownie postępujących zespołów nerkowo-płucnych w Twoim laboratorium. Omówimy dobór testów, sposób raportowania wyników ilościowych i automatyzację oznaczeń EliA na systemach Phadia.
Testy EliA są wyrobami medycznymi do diagnostyki in vitro przeznaczonymi do stosowania przez wykwalifikowany personel. Dostępność poszczególnych testów może różnić się w zależności od rynku i konfiguracji aparatury.