Zewnętrzna Kontrola Jakości UK NEQAS

Spójność wyników. Bezpieczeństwo pacjenta. Jakość, którą można kontrolować.

Zewnętrzna Kontrola Jakości (EQA), określana również jako kontrola zewnątrzlaboratoryjna, jest jednym z kluczowych elementów systemu jakości w diagnostyce laboratoryjnej. Jej celem jest potwierdzenie, że wyniki badań są porównywalne, wiarygodne i klinicznie użyteczne – niezależnie od miejsca, czasu, metody czy aparatury, na której zostały wykonane.

Jako oficjalny dystrybutor programów UK NEQAS w Polsce, wspieramy laboratoria w codziennej pracy diagnostycznej oraz w systemowym zarządzaniu jakością badań.

Dlaczego zewnątrzlaboratoryjna kontrola jakości jest tak istotna?

Wyniki badań laboratoryjnych stanowią podstawę decyzji klinicznych.
EQA umożliwia niezależną ocenę jakości tych wyników poprzez ich porównanie z rezultatami uzyskiwanymi w innych laboratoriach.

Udział w programach EQA pozwala:

• ocenić porównywalność wyników między laboratoriami,
• lepiej zrozumieć wpływ metody, aparatury i odczynników na wynik,
• identyfikować potencjalne niezgodności i obszary wymagające działań korygujących,
• zwiększać bezpieczeństwo pacjentów i wiarygodność raportowanych wyników.

UK NEQAS – światowy standard EQA

UK NEQAS to jeden z najbardziej doświadczonych i uznanych systemów zewnętrznej kontroli jakości na świecie.

• ponad 50 lat doświadczenia w EQA,
• działalność non-profit,
• koncentracja na klinicznym znaczeniu wyników, a nie wyłącznie na analizie statystycznej.

UK NEQAS jest charytatywnym konsorcjum organizatorów EQA, wywodzącym się głównie z publicznych struktur ochrony zdrowia Wielkiej Brytanii (NHS: Anglia, Szkocja, Walia, Irlandia Północna).

Jak działa Zewnętrzna Kontrola Jakości UK NEQAS?

Programy EQA UK NEQAS są zaprojektowane tak, aby jak najwierniej odzwierciedlać rutynową pracę laboratorium:

1. Próbki kontrolne są wysyłane z wyspecjalizowanych ośrodków UK NEQAS
2. Transport odbywa się zgodnie z przepisami IATA
3. Laboratorium wykonuje badania w rutynowych warunkach
4. Wyniki są odsyłane do UK NEQAS
5. Dane podlegają eksperckiej analizie porównawczej
6. Laboratoria otrzymują:
   • ocenę wyników
   • komentarz merytoryczny
   • materiały edukacyjne

Kluczową wartością programów UK NEQAS jest ekspercka analiza wyników, prowadzona przez międzynarodowo uznanych specjalistów.

Klinicznie istotna jakość

UK NEQAS koncentruje się na jakości, która ma realne znaczenie kliniczne.

Programy EQA uwzględniają:

• interpretację wyników w kontekście decyzji diagnostycznych i terapeutycznych,
• różnice pomiędzy metodami i systemami analitycznymi,
• wpływ potencjalnych błędów analitycznych na bezpieczeństwo pacjenta.

Programy są projektowane i prowadzone przez ekspertów praktykujących klinicznie oraz spełniają wymagania normy ISO 17043.

Edukacja i rozwój kompetencji

Udział w programach UK NEQAS to nie tylko ocena wyników, ale także ciągłe doskonalenie praktyki diagnostycznej.

Laboratoria mają dostęp do:

• komentarzy interpretacyjnych,
• szkoleń i masterclassów prowadzonych przez ekspertów,
• materiałów edukacyjnych i e-learningu.

Pozwala to lepiej rozumieć przyczyny rozbieżności wyników oraz ich konsekwencje kliniczne.

Programy międzynarodowe i niezależność

UK NEQAS działa globalnie, umożliwiając laboratoriom dostęp do międzynarodowych danych porównawczych i najlepszych praktyk diagnostycznych.

Niezależność organizacyjna, nadzór Rady Powierniczej oraz udział komitetów medyczno-naukowych gwarantują obiektywną ocenę wyników i wysoki poziom zaufania.

Zakres dystrybuowanych programów EQA UK NEQAS

Alergologia i niedobory odporności ▾

• Antygeny grzybicze i pokrewne
• IgE całkowite
• Podklasy IgG
• Swoiste IgE dla ekstraktów alergenowych
• Swoiste IgE dla molekuł alergenowych
• Swoiste przeciwciała przeciw drobnoustrojom (tężec / HiB / pneumokoki)
• Tryptaza

Immunochemia ▾

• Alfa-1-antytrypsyna – identyfikacja fenotypu
• Barwniki krwi w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR)
• Białka i biochemia PMR
• Białko C-reaktywne (CRP)
• β2-mikroglobulina
• β2-transferyna / beta trace protein w PMR
• CRP wysokoczułe
• CRP w diagnostyce przyłóżkowej (POCT) (program pilotażowy)
• Immunoglobulina D (IgD) (program pilotażowy)
• Inhibitor esterazy C1 oraz funkcjonalne testy dopełniacza
• Interleukina 6 (IL-6)
• Izomery fosfatazy alkalicznej (ALP)
• Leki anty-TNF i przeciwciała przeciwko nim (program pilotażowy)
• Prążki oligoklonalne IgG w PMR
• Prokalcytonina

Immunologia ▾

Autoimmunologia ▸

• Markery cukrzycy
• Przeciwciała ANCA / GBM
• Przeciwciała antyfosfolipidowe
• Przeciwciała przeciwjądrowe i pokrewne (ANA / DNA / ENA)
• Przeciwciała przeciwko receptorowi acetylocholiny
• Przeciwciała przeciwko receptorowi fosfolipazy A2 (PLA2R)
• Przeciwciała reumatoidalne (CCP / RF)
• Przeciwciała tarczycowe (TPO / TRAb)
• Przeciwciała w chorobach wątroby
• Przeciwciała w chorobie trzewnej (celiakii)
• Przeciwciała w dermatozach pęcherzowych
• Przeciwciała związane z niedokrwistościami (GPC)
• Przeciwciała związane z twardziną układową (program pilotażowy)

Immunologia zakażeń ▸

• Przeciwciała przeciw SARS-CoV-2 / COVID-19
• Testy uwalniania interferonu gamma (IGRA – Mycobacterium tuberculosis)

Neuroimmunologia ▸

• Przeciwciała IgM przeciwko glikoproteinie związanej z mieliną (MAG)
• Przeciwciała paranowotworowe
• Przeciwciała przeciw gangliozydom
• Przeciwciała przeciwko receptorowi NMDA (program pilotażowy)
• Przeciwciała związane z zapaleniami mięśni (myositis-associated antibodies)

Krzepnięcie krwi i hemostaza ▾

Badania przesiewowe układu krzepnięcia ▸

• Czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT)
• Czas protrombinowy (PT) – metoda jednokrokowa Quicka
• Czas protrombinowy (PT) – metoda kapilarna
• Czas protrombinowy (PT) w diagnostyce
• Czas trombinowy (TT)
• D-dimer
• Ocena dawkowania heparyny
• Oznaczenie fibrynogenu metodą Claussa
• Oznaczenie heparyny – aktywność anty-Xa (LMWH)

Diagnostyka przyłóżkowa (POCT) ▸

• POCT ACT
• POCT D-dimer
• POCT INR
• POCT ROTEM
• POCT TEG

Funkcja płytek krwi ▸

• Agregacja płytek krwi – metoda transmisji światła (Light Transmission Aggregometry)

Genetyka trombofilii i skaz krwotocznych ▸

• Czynnik V Leiden – diagnostyka molekularna
• Genetyka dziedzicznych skaz krwotocznych i zakrzepowych (w tym hemofilia – diagnostyka molekularna)
• Mutacja protrombiny G20210A

Homocysteina ▸

• Oznaczenie homocysteiny

Inne programy koagulologiczne ▸

• ADAMTS13
• Antykoagulant toczniowy – program przesiewowy
• Czynnik XIII (FXIII)
• Ćwiczenia EQA dla dowolnych testów koagulologicznych
• DOAC – oznaczenia (dabigatran / rywaroksaban / apiksaban / edoksaban)
• HIT – heparynozależna małopłytkowość
• Inhibitory czynnika VIII

Monitorowanie terapii ▸

• Monitorowanie czynnika VIII (FVIII)
• Monitorowanie czynnika IX (FIX)
• Oznaczenia emicizumabu

Oznaczenia czynników krzepnięcia i czynnika von Willebranda ▸

• Czynnik von Willebranda – aktywność (RiCof)
• Czynnik von Willebranda – antygen (vWF:Ag)
• Czynnik von Willebranda – wiązanie z kolagenem
• Oznaczenie czynnika II
• Oznaczenie czynnika IX
• Oznaczenie czynnika V
• Oznaczenie czynnika VII
• Oznaczenie czynnika VIII – test koagulacyjny (C assay)
• Oznaczenie czynnika X
• Oznaczenie czynnika XI
• Oznaczenie czynnika XII

Trombofilia ▸

• Antytrombina – aktywność
• Antytrombina – antygen
• Białko C – aktywność
• Białko C – antygen
• Białko S – aktywność
• Białko S – antygen całkowity
• Białko S – antygen wolny
• Oporność na aktywowane białko C (APC resistance)
• Plazminogen

Onkologia ▾

• Antygen swoisty dla prostaty (PSA całkowite i wolne)
• Identyfikacja białek monoklonalnych
• Markery nowotworowe (CA 125 / CA 19-9 / CA 15-3 / NSE / CgA)
• PSA wysokoczułe

Programy cyfrowe ▾

• Cyfrowa analiza ANA (dANA)
• Cyfrowa ocena krioglobulin
• Cyfrowa ocena wzorów elektroforetycznych (dEP) (program pilotażowy)
• Interpretacyjne programy EQA (iEQA)