Komórki tuczne stale uwalniają niewielkie ilości protryptazy, które tworzą indywidualny bazowy poziom tryptazy.
ImmunoCAP™ Tryptase
Tryptaza jako marker aktywacji komórek tucznych
ImmunoCAP Tryptase to ilościowe oznaczenie całkowitego poziomu tryptazy w surowicy lub osoczu. Porównanie poziomu tryptazy oznaczonego po reakcji z indywidualnym bazowym poziomem tryptazy pomaga ocenić, czy doszło do aktywacji komórek tucznych. Bazowy poziom tryptazy wspiera także diagnostykę mastocytozy i innych przyczyn jego podwyższenia.
W podejrzeniu anafilaksji leczenie ma pierwszeństwo — pobranie próbki nie może go opóźniać.
2 próbkipróbka pobrana po reakcji i próbka bazowa — ich porównanie pozwala ocenić, czy poziom tryptazy był przejściowo podwyższony
30 min–2 hpreferowane okno pobrania próbki po reakcji; pobranie do 4 godzin nadal może być przydatne
≥24 hpo całkowitym ustąpieniu objawów — czas pobrania próbki bazowej
Podczas anafilaksji lub innej istotnej reakcji do krwi może zostać uwolniona dodatkowa tryptaza.
Porównanie poziomu tryptazy po reakcji z bazowym poziomem tryptazy pozwala ocenić, czy wzrost był istotny.
Dlaczego oznacza się tryptazę
Ten sam test pozwala oznaczyć poziom tryptazy po reakcji i bazowy poziom tryptazy
Tryptaza jest białkiem magazynowanym głównie w komórkach tucznych. ImmunoCAP Tryptase mierzy łączny poziom α- i β-tryptazy.
Znaczenie wyniku zależy od pytania klinicznego oraz czasu pobrania próbki.
01
Czy podczas reakcji doszło do aktywacji komórek tucznych
Odpowiedzi dostarcza porównanie poziomu tryptazy po reakcji z indywidualnym bazowym poziomem tryptazy.
02
Czy bazowy poziom tryptazy wymaga dalszej diagnostyki
Wynik może wspierać ocenę mastocytozy, dziedzicznej α-tryptazemii (HαT) i innych przyczyn podwyższonego poziomu tryptazy.
Kiedy oznaczać tryptazę
Kiedy oznaczenie tryptazy ma największą wartość
Cel badania zależy od sytuacji klinicznej: inne znaczenie ma próbka pobrana po reakcji, a inne oznaczenie bazowego poziomu tryptazy.
Podejrzenie anafilaksji
Porównanie poziomu tryptazy po reakcji z bazowym poziomem tryptazy pomaga ocenić, czy reakcji towarzyszyła aktywacja komórek tucznych.
Podejrzenie reakcji okołooperacyjnej
Pomaga ocenić mechanizm nagłego pogorszenia stanu pacjenta, gdy podczas znieczulenia zastosowano wiele leków i innych substancji.
Ciężka reakcja po użądleniu
Bazowy poziom tryptazy wspiera ocenę ryzyka, diagnostykę możliwej choroby komórek tucznych oraz planowanie immunoterapii jadem owadów.
Podejrzenie mastocytozy
Trwale podwyższony bazowy poziom tryptazy może być sygnałem do dalszej diagnostyki mastocytozy lub innej choroby klonalnej komórek tucznych.
Podejrzenie reakcji ogólnoustrojowej
Dwie próbki, jedna interpretacja
Próbkę po reakcji najlepiej pobrać 30 minut–2 godziny od początku objawów. Pobranie do 4 godzin nadal jest akceptowalne, ale szczytowy poziom tryptazy może zostać pominięty.
Próbkę bazową pobiera się co najmniej 24 godziny po całkowitym ustąpieniu objawów.
Na zleceniu należy podać czas początku objawów oraz dokładny czas pobrania każdej próbki.
Co dalej: tryptaza nie wskazuje czynnika wywołującego. Dalsza diagnostyka może obejmować analizę dokumentacji zdarzenia, wywiad oraz odpowiednio dobrane oznaczenia swoistych IgE.
Bazowy poziom tryptazy
Bazowy poziom tryptazy zawsze interpretuje się w kontekście klinicznym
Bazowy poziom tryptazy jest zwykle stabilny u danej osoby, ale może znacznie różnić się między pacjentami. W ocenie wyniku należy uwzględnić objawy, funkcję nerek, dziedziczną α-tryptazemię i inne możliwe przyczyny podwyższenia.
Górna wartość referencyjna
Odpowiada 95. percentylowi w badanej populacji zdrowych osób. Nie jest samodzielnym progiem rozpoznania choroby.
Możliwe także u osób zdrowych
Takie wartości mogą występować m.in. u zdrowych osób z dziedziczną α-tryptazemią. Sam wynik nie przesądza o chorobie.
Jedno z pomniejszych kryteriów mastocytozy układowej
Dotyczy trwale podwyższonego bazowego poziomu tryptazy. Interpretacja powinna uwzględniać HαT i inne przyczyny wzrostu tryptazy.
Ważne: brak istotnego wzrostu poziomu tryptazy po reakcji nie wyklucza anafilaksji. Bazowy poziom tryptazy poniżej 20 µg/L nie wyklucza mastocytozy.
Ilościowe oznaczenie całkowitej tryptazy na systemach Phadia 250 i Phadia 1000
ImmunoCAP Tryptase w laboratorium
Standaryzowane oznaczenie ilościowe w surowicy lub osoczu
Oznaczenie wykonuje się w surowicy lub osoczu na systemach Phadia. Wymaga niewielkiej objętości próbki i nie wymaga specjalnego przygotowania pacjenta.
01
Zakres pomiarowy 1–200 µg/L
Wyższe poziomy mogą być oznaczane po rozcieńczeniu próbki zgodnie z instrukcją użycia.
02
40 µL próbki na oznaczenie
Niewielka objętość wystarcza do wykonania ilościowego pomiaru.
03
Surowica lub osocze
Można wykorzystać osocze z EDTA, heparyną litową lub heparyną sodową.
04
Stabilność ułatwiająca logistykę
Materiał może być przechowywany do 48 godzin w temperaturze pokojowej, do 7 dni w 2–8°C lub do roku w −20°C.
Podstawa merytoryczna podstrony
- ImmunoCAP Tryptase. Wskazówki dotyczące stosowania 52-5467-PL/07. Phadia AB, publikacja 11.09.2025.
- Brockow K, Vitte J, Heise Garvey L, Bonadonna P, Hoermann G, Grattan C. The tryptase test — clinical use in immunology, allergy, hematology and dermatology. White paper, 2025.
- Muraro A i wsp. EAACI guidelines: Anaphylaxis (2021 update). Allergy. 2022;77(2):357–377.
- Valent P i wsp. Updated Diagnostic Criteria and Classification of Mast Cell Disorders: A Consensus Proposal. HemaSphere. 2021;5(11):e646.
ImmunoCAP Tryptase w ofercie laboratorium
Włącz oznaczenie tryptazy do oferty laboratorium
Porozmawiajmy o wdrożeniu testu na systemach Phadia, organizacji materiału i przygotowaniu informacji dla lekarzy kierujących.
ImmunoCAP Tryptase jest wyrobem medycznym do diagnostyki in vitro przeznaczonym do stosowania w laboratoriach klinicznych. Wynik należy interpretować łącznie z obrazem klinicznym i innymi wynikami badań. Oznaczenie tryptazy nie zastępuje rozpoznania klinicznego ani natychmiastowego leczenia anafilaksji.