EliA™ · autoimmunologiczne choroby tarczycy

Autoimmunologiczne choroby tarczycy

Choroba Hashimoto i choroba Gravesa-Basedowa są najczęstszymi autoimmunologicznymi chorobami tarczycy, ale prowadzą do odmiennych zaburzeń jej czynności. Oznaczenia EliA anti-TPO, EliA anti-TG i EliA anti-TSH-R pomagają powiązać obraz hormonalny z właściwym mechanizmem autoimmunologicznym.

Dobór przeciwciał powinien wynikać z obrazu klinicznego, stężenia TSH i hormonów tarczycy oraz wyników badań obrazowych.

Diagnostyka autoimmunologicznych chorób tarczycy z wykorzystaniem testów EliA
3 oznaczeniaEliA anti-TPO, EliA anti-TG i EliA anti-TSH-R w jednym portfolio diagnostycznym
2 ścieżkiwsparcie diagnostyki choroby Hashimoto i choroby Gravesa-Basedowa
Jedna próbkamożliwość wykonania klinicznie istotnych oznaczeń tarczycowych w zautomatyzowanym środowisku Phadia

Podobny obraz hormonalny może mieć różne przyczyny

Hormony pokazują zaburzenie. Autoprzeciwciała pomagają wyjaśnić jego podłoże

Nie każda nadczynność lub niedoczynność tarczycy ma podłoże autoimmunologiczne. Odpowiednio dobrane przeciwciała pomagają różnicować dwie główne choroby autoimmunologiczne tarczycy.

Choroba Gravesa-Basedowa

Najczęściej prowadzi do nadczynności tarczycy. Typowy profil obejmuje obniżone TSH oraz zwiększone stężenia hormonów tarczycy. Przeciwciała przeciw receptorowi TSH są swoistym markerem wspierającym różnicowanie choroby Gravesa-Basedowa od innych przyczyn nadczynności i tyreotoksykozy.

Choroba Hashimoto

Najczęściej prowadzi do niedoczynności tarczycy. W diagnostyce serologicznej podstawowe znaczenie mają przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej, uzupełniane przez przeciwciała przeciw tyreoglobulinie.

01

Objawy mogą być nieswoiste

Zmęczenie, zmiany masy ciała, zaburzenia nastroju, kołatanie serca czy problemy z koncentracją mogą mieć wiele przyczyn.

02

Profil hormonalny wyznacza kierunek

Obraz nadczynności kieruje diagnostykę w stronę anti-TSH-R, natomiast niedoczynność — w stronę anti-TPO i anti-TG.

03

Markery nie są wymienne

Anti-TSH-R odpowiada na inne pytanie kliniczne niż przeciwciała przeciw TPO i tyreoglobulinie.

04

Wynik zależy od kontekstu

Stężenie przeciwciał należy oceniać razem z TSH, hormonami tarczycy, obrazem klinicznym i badaniem ultrasonograficznym.

Dobierz oznaczenie do obrazu czynnościowego

Dwie ścieżki diagnostyczne, trzy komplementarne markery

Właściwy marker zależy przede wszystkim od tego, czy dominuje obraz nadczynności, czy niedoczynności tarczycy. Oznaczenia autoprzeciwciał uzupełniają ocenę hormonalną i obrazową, zamiast ją zastępować.

01 · Obraz nadczynności tarczycy

EliA anti-TSH-R

Przy obniżonym TSH i zwiększonych stężeniach hormonów tarczycy oznaczenie przeciwciał przeciw receptorowi TSH wspiera różnicowanie choroby Gravesa-Basedowa od innych przyczyn nadczynności. Anti-TPO i anti-TG mogą również być obecne, ale nie zastępują swoistego oznaczenia anti-TSH-R.

Marker kluczowy dla choroby Gravesa-Basedowa
02 · Obraz niedoczynności tarczycy

EliA anti-TPO + EliA anti-TG

Przy podwyższonym TSH i obniżonych stężeniach hormonów tarczycy oznaczenie anti-TPO stanowi podstawowy element serologicznej oceny choroby Hashimoto. Anti-TG uzupełnia profil, ponieważ część pacjentów może wykazywać dodatni wynik tylko dla tego przeciwciała.

Komplementarna ocena autoimmunologicznego zapalenia tarczycy
03 · Połącz wyniki

Hormony + autoprzeciwciała + obrazowanie

Interpretacja powinna łączyć stężenia TSH i hormonów tarczycy, swoisty profil przeciwciał, objawy oraz wynik badania ultrasonograficznego. Dodatni wynik autoprzeciwciał wspiera rozpoznanie, ale nie opisuje samodzielnie aktualnej czynności tarczycy.

Przyczyna i funkcja w jednym obrazie diagnostycznym

Portfolio EliA dla autoimmunologicznych chorób tarczycy

Trzy ilościowe oznaczenia odpowiadające różnym pytaniom klinicznym

Każdy test wykorzystuje zdefiniowany antygen i ma własne progi interpretacyjne. Dzięki temu laboratorium może zbudować spójny profil dla choroby Hashimoto i choroby Gravesa-Basedowa.

Choroba Gravesa-Basedowa

EliA anti-TSH-R

Ilościowe oznaczenie autoprzeciwciał przeciw ludzkiemu receptorowi TSH. Test wykorzystuje kompetycyjny format z rekombinowanym ludzkim TSH-R i jest kalibrowany względem drugiego międzynarodowego standardu WHO NIBSC 08/204.

Ujemny<2,9Niejednoznaczny2,9–3,3Dodatni>3,3
IU/l Pomoc w klinicznym rozpoznaniu choroby Gravesa-Basedowa
Choroba Hashimoto

EliA anti-TPO

Ilościowe oznaczenie przeciwciał klasy IgG przeciw peroksydazie tarczycowej. Studzienka jest opłaszczona ludzkim rekombinowanym antygenem TPO wytwarzanym w układzie eukariotycznym.

Ujemny<25Niejednoznaczny25–35Dodatni>35
IU/ml Podstawowy marker serologiczny autoimmunologicznego zapalenia tarczycy
Uzupełnienie profilu tarczycowego

EliA anti-TG

Ilościowe oznaczenie przeciwciał klasy IgG przeciw ludzkiej tyreoglobulinie. Anti-TG uzupełnia oznaczenie anti-TPO, a jego obecność ma także znaczenie przy interpretacji laboratoryjnego pomiaru tyreoglobuliny.

Ujemny<40Niejednoznaczny40–60Dodatni>60
IU/ml Komplementarny marker w diagnostyce choroby Hashimoto

Progi przedstawiono zgodnie z aktualnymi instrukcjami używania. Jednostki testu EliA anti-TSH-R są oparte na drugim międzynarodowym standardzie WHO i nie powinny być bezpośrednio porównywane z wynikami testów wykorzystujących inny materiał referencyjny.

Trzy antygeny · trzy różne role

Pełny profil oznacza właściwy marker dla właściwego pytania

TPO, tyreoglobulina i receptor TSH są związane z odmiennymi elementami fizjologii tarczycy. Dlatego ich przeciwciała nie są wzajemnie zastępowalne, a wartość diagnostyczna wynika z dopasowania testu do obrazu choroby.

Receptor TSH

Różnicowanie nadczynności

Anti-TSH-R wspiera identyfikację autoimmunologicznej przyczyny nadczynności tarczycy i rozpoznanie choroby Gravesa-Basedowa.

Peroksydaza tarczycowa

Podstawowy marker Hashimoto

Anti-TPO jest najważniejszym serologicznym markerem autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, ale nie opisuje samodzielnie jej aktualnej funkcji.

Tyreoglobulina

Uzupełnienie profilu

Anti-TG może zwiększyć kompletność oceny przy ujemnym anti-TPO i powinno być uwzględniane przy interpretacji pomiaru tyreoglobuliny.

Dodatni wynik przeciwciał może występować także poza główną chorobą docelową. Znaczenie wyniku zależy od obrazu klinicznego, hormonalnego i obrazowego.

Szerszy kontekst autoimmunologiczny

Nowe objawy mogą wymagać spojrzenia poza tarczycę

Autoimmunologiczne choroby tarczycy mogą współistnieć z innymi chorobami autoimmunologicznymi. U pacjentów, którzy mimo wyrównania czynności tarczycy nadal zgłaszają nowe lub niewyjaśnione objawy, dalsze badania powinny być dobierane celowo do obrazu klinicznego.

Przewód pokarmowy

Celiakia i autoimmunologiczne zapalenie żołądka

Przewlekłe zmęczenie, niedokrwistość, niedobory lub problemy z wchłanianiem mogą uzasadniać ukierunkowaną diagnostykę gastroenterologiczną.

Choroby układowe

Choroby tkanki łącznej i RZS

Bóle stawów, suchość błon śluzowych, wysypka lub objaw Raynauda wymagają odrębnej oceny autoimmunologicznej.

Zasada doboru

Testuj według objawów, nie szerzej niż potrzeba

Poliautoimmunizacja nie oznacza wykonywania wszystkich testów. Punkt wyjścia stanowią wywiad, objawy i konkretne pytanie kliniczne.

Systemy laboratoryjne Phadia

Trzy oznaczenia tarczycowe w zautomatyzowanym środowisku

EliA anti-TPO, EliA anti-TG i EliA anti-TSH-R mogą być wykonywane na systemach laboratoryjnych Phadia. Gotowe do użycia odczynniki, wspólna kontrola dodatnia dla panelu tarczycowego oraz możliwość konsolidacji z innymi testami EliA wspierają sprawną organizację pracy.

Jedna próbkaMożliwość wykonania trzech klinicznie istotnych oznaczeń tarczycowych z tego samego materiału.
Wyniki ilościoweRaportowanie stężenia w jednostkach właściwych dla danego testu wraz z progami interpretacyjnymi.
KonsolidacjaPołączenie diagnostyki tarczycy z szerszym portfolio EliA na tej samej rodzinie systemów.
Piśmiennictwo i materiały produktowe
  1. Botello A, et al. Prevalence of latent and overt polyautoimmunity in autoimmune thyroid disease: a systematic review and meta-analysis. Clin Endocrinol (Oxf). 2020;93(4):375–389.
  2. Schott M, et al. Diagnostic testing for autoimmune thyroid diseases. J Lab Med. 2006;34(4):254–257.
  3. Zöphel K, et al. Clinical review about TSH receptor antibody assay history. Autoimmun Rev. 2010;9(10):695–700.
  4. EliA anti-TPO. Instrukcja używania, Phadia AB, wydanie kwiecień 2025.
  5. EliA anti-TG. Instrukcja używania, Phadia AB, wydanie kwiecień 2025.
  6. EliA anti-TSH-R. Instrukcja używania, Phadia AB, wydanie kwiecień 2025.
  7. Fully automated testing for thyroid autoantibodies. Thermo Fisher Scientific / Phadia AB.
  8. EliA test algorithms. Phadia AB / Thermo Fisher Scientific, 2025.

EliA w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy

Chcesz rozwinąć diagnostykę autoprzeciwciał tarczycowych?

Napisz, jakie oznaczenia tarczycowe są obecnie wykonywane w Twoim laboratorium. Omówimy możliwość wdrożenia EliA anti-TPO, EliA anti-TG i EliA anti-TSH-R oraz ich automatyzację na systemach Phadia.






    OSTRZEŻENIE
    Zgodnie z Ustawą o wyrobach medycznych z dn. 7 kwietnia 2022 r., informujemy, że strona zawiera reklamę i katalog handlowy wyrobów medycznych, które są przeznaczone wyłącznie dla profesjonalistów (przedstawiciele zawodów medycznych, apteki, laboratoria diagnostyczne, podmioty lecznicze: np. szpitale, przychodnie, praktyki lekarskie).
    Czy jesteś profesjonalistą z branży medycznej lub farmaceutycznej?
    OSTRZEŻENIE
    Zgodnie z Ustawą o wyrobach medycznych z dn. 7 kwietnia 2022 r., informujemy, że strona zawiera reklamę i katalog handlowy wyrobów medycznych, które są przeznaczone wyłącznie dla profesjonalistów (przedstawiciele zawodów medycznych, apteki, laboratoria diagnostyczne, podmioty lecznicze: np. szpitale, przychodnie, praktyki lekarskie).
    Czy jesteś profesjonalistą z branży medycznej lub farmaceutycznej?