Najczęściej prowadzi do nadczynności tarczycy. Typowy profil obejmuje obniżone TSH oraz zwiększone stężenia hormonów tarczycy. Przeciwciała przeciw receptorowi TSH są swoistym markerem wspierającym różnicowanie choroby Gravesa-Basedowa od innych przyczyn nadczynności i tyreotoksykozy.
EliA™ · autoimmunologiczne choroby tarczycy
Autoimmunologiczne choroby tarczycy
Choroba Hashimoto i choroba Gravesa-Basedowa są najczęstszymi autoimmunologicznymi chorobami tarczycy, ale prowadzą do odmiennych zaburzeń jej czynności. Oznaczenia EliA anti-TPO, EliA anti-TG i EliA anti-TSH-R pomagają powiązać obraz hormonalny z właściwym mechanizmem autoimmunologicznym.
Dobór przeciwciał powinien wynikać z obrazu klinicznego, stężenia TSH i hormonów tarczycy oraz wyników badań obrazowych.
Podobny obraz hormonalny może mieć różne przyczyny
Hormony pokazują zaburzenie. Autoprzeciwciała pomagają wyjaśnić jego podłoże
Nie każda nadczynność lub niedoczynność tarczycy ma podłoże autoimmunologiczne. Odpowiednio dobrane przeciwciała pomagają różnicować dwie główne choroby autoimmunologiczne tarczycy.
Najczęściej prowadzi do niedoczynności tarczycy. W diagnostyce serologicznej podstawowe znaczenie mają przeciwciała przeciw peroksydazie tarczycowej, uzupełniane przez przeciwciała przeciw tyreoglobulinie.
Objawy mogą być nieswoiste
Zmęczenie, zmiany masy ciała, zaburzenia nastroju, kołatanie serca czy problemy z koncentracją mogą mieć wiele przyczyn.
Profil hormonalny wyznacza kierunek
Obraz nadczynności kieruje diagnostykę w stronę anti-TSH-R, natomiast niedoczynność — w stronę anti-TPO i anti-TG.
Markery nie są wymienne
Anti-TSH-R odpowiada na inne pytanie kliniczne niż przeciwciała przeciw TPO i tyreoglobulinie.
Wynik zależy od kontekstu
Stężenie przeciwciał należy oceniać razem z TSH, hormonami tarczycy, obrazem klinicznym i badaniem ultrasonograficznym.
Dobierz oznaczenie do obrazu czynnościowego
Dwie ścieżki diagnostyczne, trzy komplementarne markery
Właściwy marker zależy przede wszystkim od tego, czy dominuje obraz nadczynności, czy niedoczynności tarczycy. Oznaczenia autoprzeciwciał uzupełniają ocenę hormonalną i obrazową, zamiast ją zastępować.
EliA anti-TSH-R
Przy obniżonym TSH i zwiększonych stężeniach hormonów tarczycy oznaczenie przeciwciał przeciw receptorowi TSH wspiera różnicowanie choroby Gravesa-Basedowa od innych przyczyn nadczynności. Anti-TPO i anti-TG mogą również być obecne, ale nie zastępują swoistego oznaczenia anti-TSH-R.
Marker kluczowy dla choroby Gravesa-BasedowaEliA anti-TPO + EliA anti-TG
Przy podwyższonym TSH i obniżonych stężeniach hormonów tarczycy oznaczenie anti-TPO stanowi podstawowy element serologicznej oceny choroby Hashimoto. Anti-TG uzupełnia profil, ponieważ część pacjentów może wykazywać dodatni wynik tylko dla tego przeciwciała.
Komplementarna ocena autoimmunologicznego zapalenia tarczycyHormony + autoprzeciwciała + obrazowanie
Interpretacja powinna łączyć stężenia TSH i hormonów tarczycy, swoisty profil przeciwciał, objawy oraz wynik badania ultrasonograficznego. Dodatni wynik autoprzeciwciał wspiera rozpoznanie, ale nie opisuje samodzielnie aktualnej czynności tarczycy.
Przyczyna i funkcja w jednym obrazie diagnostycznymPortfolio EliA dla autoimmunologicznych chorób tarczycy
Trzy ilościowe oznaczenia odpowiadające różnym pytaniom klinicznym
Każdy test wykorzystuje zdefiniowany antygen i ma własne progi interpretacyjne. Dzięki temu laboratorium może zbudować spójny profil dla choroby Hashimoto i choroby Gravesa-Basedowa.
EliA anti-TSH-R
Ilościowe oznaczenie autoprzeciwciał przeciw ludzkiemu receptorowi TSH. Test wykorzystuje kompetycyjny format z rekombinowanym ludzkim TSH-R i jest kalibrowany względem drugiego międzynarodowego standardu WHO NIBSC 08/204.
EliA anti-TPO
Ilościowe oznaczenie przeciwciał klasy IgG przeciw peroksydazie tarczycowej. Studzienka jest opłaszczona ludzkim rekombinowanym antygenem TPO wytwarzanym w układzie eukariotycznym.
EliA anti-TG
Ilościowe oznaczenie przeciwciał klasy IgG przeciw ludzkiej tyreoglobulinie. Anti-TG uzupełnia oznaczenie anti-TPO, a jego obecność ma także znaczenie przy interpretacji laboratoryjnego pomiaru tyreoglobuliny.
Progi przedstawiono zgodnie z aktualnymi instrukcjami używania. Jednostki testu EliA anti-TSH-R są oparte na drugim międzynarodowym standardzie WHO i nie powinny być bezpośrednio porównywane z wynikami testów wykorzystujących inny materiał referencyjny.
Trzy antygeny · trzy różne role
Pełny profil oznacza właściwy marker dla właściwego pytania
TPO, tyreoglobulina i receptor TSH są związane z odmiennymi elementami fizjologii tarczycy. Dlatego ich przeciwciała nie są wzajemnie zastępowalne, a wartość diagnostyczna wynika z dopasowania testu do obrazu choroby.
Różnicowanie nadczynności
Anti-TSH-R wspiera identyfikację autoimmunologicznej przyczyny nadczynności tarczycy i rozpoznanie choroby Gravesa-Basedowa.
Podstawowy marker Hashimoto
Anti-TPO jest najważniejszym serologicznym markerem autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, ale nie opisuje samodzielnie jej aktualnej funkcji.
Uzupełnienie profilu
Anti-TG może zwiększyć kompletność oceny przy ujemnym anti-TPO i powinno być uwzględniane przy interpretacji pomiaru tyreoglobuliny.
Dodatni wynik przeciwciał może występować także poza główną chorobą docelową. Znaczenie wyniku zależy od obrazu klinicznego, hormonalnego i obrazowego.
Szerszy kontekst autoimmunologiczny
Nowe objawy mogą wymagać spojrzenia poza tarczycę
Autoimmunologiczne choroby tarczycy mogą współistnieć z innymi chorobami autoimmunologicznymi. U pacjentów, którzy mimo wyrównania czynności tarczycy nadal zgłaszają nowe lub niewyjaśnione objawy, dalsze badania powinny być dobierane celowo do obrazu klinicznego.
Celiakia i autoimmunologiczne zapalenie żołądka
Przewlekłe zmęczenie, niedokrwistość, niedobory lub problemy z wchłanianiem mogą uzasadniać ukierunkowaną diagnostykę gastroenterologiczną.
Choroby tkanki łącznej i RZS
Bóle stawów, suchość błon śluzowych, wysypka lub objaw Raynauda wymagają odrębnej oceny autoimmunologicznej.
Testuj według objawów, nie szerzej niż potrzeba
Poliautoimmunizacja nie oznacza wykonywania wszystkich testów. Punkt wyjścia stanowią wywiad, objawy i konkretne pytanie kliniczne.
Systemy laboratoryjne Phadia
Trzy oznaczenia tarczycowe w zautomatyzowanym środowisku
EliA anti-TPO, EliA anti-TG i EliA anti-TSH-R mogą być wykonywane na systemach laboratoryjnych Phadia. Gotowe do użycia odczynniki, wspólna kontrola dodatnia dla panelu tarczycowego oraz możliwość konsolidacji z innymi testami EliA wspierają sprawną organizację pracy.
Piśmiennictwo i materiały produktowe
- Botello A, et al. Prevalence of latent and overt polyautoimmunity in autoimmune thyroid disease: a systematic review and meta-analysis. Clin Endocrinol (Oxf). 2020;93(4):375–389.
- Schott M, et al. Diagnostic testing for autoimmune thyroid diseases. J Lab Med. 2006;34(4):254–257.
- Zöphel K, et al. Clinical review about TSH receptor antibody assay history. Autoimmun Rev. 2010;9(10):695–700.
- EliA anti-TPO. Instrukcja używania, Phadia AB, wydanie kwiecień 2025.
- EliA anti-TG. Instrukcja używania, Phadia AB, wydanie kwiecień 2025.
- EliA anti-TSH-R. Instrukcja używania, Phadia AB, wydanie kwiecień 2025.
- Fully automated testing for thyroid autoantibodies. Thermo Fisher Scientific / Phadia AB.
- EliA test algorithms. Phadia AB / Thermo Fisher Scientific, 2025.
EliA w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy
Chcesz rozwinąć diagnostykę autoprzeciwciał tarczycowych?
Napisz, jakie oznaczenia tarczycowe są obecnie wykonywane w Twoim laboratorium. Omówimy możliwość wdrożenia EliA anti-TPO, EliA anti-TG i EliA anti-TSH-R oraz ich automatyzację na systemach Phadia.
Testy EliA są wyrobami medycznymi do diagnostyki in vitro przeznaczonymi do stosowania przez wykwalifikowany personel. Dostępność poszczególnych testów może różnić się w zależności od rynku oraz konfiguracji aparatury.
